Малайзія

Article on other languages:

МАЛАЙЗІЯ — дзяржава ў Паўднёва-Усходняй Азіі (на поўдні паўвострава Малака і ў паўночнай частцы вострава Калімантан. Клімат — экватарыяльны, гарачы і вільготны. Агульная плошча 329,8 тыс. кв. км. Сталіца – Куала-Лумпур (1,5 млн. чал.). Адміністрацыйным цэнтрам краіны, куды з 2003 перанесеныя ўрадавыя ўстановы, з'яўляецца Путраджайя. Нацыянальны дзень 31 жніўня. Дзяржаўная мова малайзійская. Афіцыйная рэлігія іслам суніцкага толку. Мусульмане складаюць большасць насельніцтва - каля 60%. Адміністрацыйнае дзяленне: 13 штатаў і тры федэральныя тэрыторыі.

Змест

Дзяржаўны лад

Канстытуцыйная манархія. Вярхоўны кіраўнік (кароль) абіраецца на 5 гадоў з ліку дзевяці спадчынных правіцеляў (султанаў) штатаў. У снежні 2006 афіцыйна ўступіў на сталец Вярхоўны кіраўнік Мізан Зайнал Абідзін.

Заканадаўчы орган двухпалатны парламент. Верхняя палата Сенат (паўнамоцтвы - 3 года, старшыня – Абдул Хамід Паванцех). Ніжняя Палата прадстаўнікоў (спікер –Пандзікар Амін Муліа) фарміруецца на тэрмін 5 гадоў па выніках усеагульных прамых выбараў.

Выканаўчую ўладу здзяйсняе кабінет міністраў на чале з Прэм'ер-міністрам Абдулой Ахмадам Бадаві. Міністр замежных спраў Раіс Яцім.

У Малайзіі дзейнічаюць каля 40 буйных палітычных партый. Дамінуючыя пазіцыі ва ўнутрыпалітычным жыцці займае кааліцыя Нацыянальны Фронт (13 партый). Вядучая роля ў ёй належыць найбуйнейшай, фактычна кіруючай партыі - Аб'яднанай малайскай нацыянальнай арганізацыі (АМНА). Найболей уплывовая апазіцыйная партыя Панмалайзійская ісламская партыя (ПАС).

Насельніцтва

Насельніцтва 26,6 млн.чал., з іх 65% малайцы і роднасныя ім этнасы, 26% кітайцы, 8% індыйцы і іншыя выхадцы з Паўднёвай Азіі, 1-2% - еўрапейцы і інш.

Эканоміка

Па асноўных эканамічных паказчыках Малайзія ўваходзіць у лік новых індустрыяльных краін. У 2007 годзе рост ВУП склаў 6% (у 2006 – 5,9%).

Найбуйнейшым сектарам эканомікі з'яўляецца сфера паслуг 50% ВУП. У 2007 Малайзію наведалі больш 20,7 млн. турыстаў. Найболей дынамічна развіваецца апрацоўчая прамысловасць, якая складае 30% ВУП. Галоўны яе сектар – выпуск арыентаванай на экспарт электроннай і электратэхнічнай прадукцыі. На здабываючую прамысловасць (нафта, газ, волава і інш.) прыходзіцца 7% ВУП. Удзельная вага сельскай гаспадаркі 8% ВУП (звыш 50% сусветнай вытворчасці пальмавага алею, 3-е месца ў свеце па вытворчасці натуральнага каўчука).

Краіна ў ліку асноўных сусветных вытворцаў інтэгральных схем, кандыцыянераў, радыё- і тэлевізійнай апаратуры. Малайзія мае ўласнае аўтамабілебудаванне (тры нацыянальных аўтамабільных прадпрыемства - "Пратон", Перадуа, Хайком).

Знешнегандлёвае абарачэнне Малайзіі, якая ўваходзіць у першую дваццатку дзяржаў свету па гэтым паказчыку, у 2007 склала 324,2 млрд. дол. ЗША (у 2006 - 285,3 млрд. дол.). Экспарт у асноўным прадстаўлены гатовымі вырабамі - электроніка і электратэхніка, а таксама прадукцыя хімічнай прамысловасці. У імпарце галоўнымі артыкуламі з'яўляюцца тавары прамежкавага спажывання (кампаненты і паўфабрыкаты для вытворчасці гатовых вырабаў). Асноўныя гандлёвыя партнёры ЗША, Сінгапур, Японія і Кітай. Аб'ём прамых замежных інвестыцый у 2007 склаў больш 6 млрд.дол. Найбуйнейшымі інвестарамі застаюцца Японія і ЗША.

Прыбытак на душу насельніцтва дасягнуў 6,4 тыс. дол.ЗША. Узровень інфляцыі ў 2007 – 4%, беспрацоўя – 3,3%. З 2005 уведзены плаваючы курс нацыянальнай валюты, які ў сярэднім складае 3,5 рынггіта за 1 дол. ЗША. Знешні доўг – 50,3 млрд. дол. ЗША.

Узброеныя сілы

Узброеныя сілы налічваюць 111,5 тыс. чал.: сухапутныя войскі 85 тыс.чал., ВМС 14 тыс.чал., ВПС 12,5 тыс.чал. Колькасць паліцыі каля 95 тыс.чал.

This article is from Wikipedia. All text is available under the terms of the GNU Free Documentation License.